Mezuniyet Öncesi Tıbbi Biyokimya Eğitimine İlişkin Tutum Ölçeği Geliştirme

Kürşat Volkan ÖZCAN, İlknur BÜTÜN ve Aslan GÜLCÜ

Bu çalışmanın amacı tıp fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin Tıbbi Biyokimya dersine ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla ölçek geliştirilmesidir. Öğrencilerin bu derse olan tutumlarını belirlemek için 51 maddelik bir madde havuzu hazırlanmış, yapılan inceleme sonunda hazırlanan bu maddelerin 34'ünün taslak bir ölçek olarak uygulanmasının uygun olacağı belirlenmiştir. Taslak ölçek 2014-2015 eğitim öğretim yılında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp fakültesinde öğrenim gören 161 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen bulgulardan 14 maddenin ölçekten çıkarılmasına ve ölçeğin 3 boyuttan oluşmasına karar verilmiştir. 20 maddelik nihai ölçeğin 9 maddesinin önem, 7 maddenin ilgi ve 4 maddenin ise memnuniyet alt boyutunda olduğu görülmüştür. Geliştirilen ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.909 olduğu görülmüştür. Bu bulgular ölçeğin tıp fakültesi öğrencilerinin Tıbbi Biyokimya dersine yönelik tutumlarını ölçmede güvenilir olduğunu göstermektedir. 

 

5E Öğrenme Modeline Uygun Tasarlanan “Kanser Hastalarında Palyatif Bakım” Stajının Değerlendirilmesi

Kürşat Volkan ÖZCAN, İsmail OKAN ve Mustafa SÜREN

Yapılandırmacı eğitim teorisi, temel olarak bilginin öğrenenler tarafından oluşturulduğu fikrine dayanır. Teorinin eğitim ortamlarına uygulanabilmesine imkân sağlayan öğretim tasarım modellerinden biri de giriş, keşfetme, açıklama, derinleşme ve değerlendirme olarak 5 aşamadan oluşan 5E öğrenme modelidir. Bu çalışmanın amacı, tıp fakültelerinde verilen palyatif bakım eğitiminin 5E öğrenme modeli ile sunulmasının öğrencilerin akademik başarısına etkisini incelemektir. Bu kapsamda 2013–2014 eğitim öğretim yılında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi 5. sınıfta öğrenim gören ve seçmeli staj olarak verilen palyatif bakım stajını tercih eden on beş öğrenci çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Yalnızca deney grubuna ait bulguların yorumlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden zayıf deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Eğitim, beş anabilim dalından sekiz öğretim elemanı, hemşirelik yüksek okulundan bir hemşire öğretim üyesi, bir sosyal hizmet uzmanı ve bir diyetisyen rehberliğinde yirmi altı saat teorik, otuz sekiz saat pratik olmak üzere toplamda altmış dört saat olarak sunulmuştur. Modelin akademik başarıya etkisini incelemek amacıyla öğrencilere çalışma öncesinde ve çalışma sonrasında yirmi beş çoktan seçmeli sorudan oluşan başarı testi uygulanmıştır. Ayrıca modelin kalıcılığa etkisini belirlemek amacıyla on bir hafta sonra yirmi beş çoktan seçmeli sorudan oluşan kalıcılık testi uygulanmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda palyatif bakım başarı ön test ve son test toplam puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,01). Ayrıca yapılan kalıcılık testi ile eğitim öncesi uygulanan ön test puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Bu bulgu ışığında kanser hastalarında palyatif bakım stajının yapılandırmacı öğrenme kuramına uygun 5E öğrenme modeli ile sunulmasının akademik başarıya ve kalıcılığa olumlu etkisi olduğu söylenebilir.

 

Tendencies of Medical Education Researches in Turkey: Content Analysis of 2000-2014 Period

Kürşat Volkan ÖZCAN, İdris GÖKSU, Sevda KÜÇÜK ve Yüksel GÖKTAŞ

The aim of this study is to reveal the tendencies of the researches on the medical education in Turkey in terms of the instruction levels that the researches took place, methodological dimensions and instructional activities conducted in the researches. The sample of the study was composed of researches published in medical journals indexed in ULAKBIM National Database and in PubMed Database between 2000 and 2014. Within this context, the total number of papers was 214. These papers were examined through Medical Education Publication Classification Form (MEPCF) conducting content analysis. As for the results, the participants of most of the studies were the students who were about to graduate. It was observed in the researches that quantitative research method was used most; questionnaires were the most used data collection tool; and instructional activities related to curriculum development and evaluation were used frequently. The results are considered to help the researchers see the trends and tendencies in medical education and assess the field of medical education from different perspectives.

 

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Ders Çalışma Stratejileri ve Öğrenme Stillerinin Akademik Başarılarına Etkisi

Kürşat Volkan ÖZCAN, İlknur BÜTÜN ve Şemsettin ŞAHİN

Eğitim bilimlerinde yaşanan değişimlerden tıp eğitiminin etkilendiği bilinmektedir. Her geçen gün artan öğrenci sayısı nedeniyle geçmişe nazaran daha kalabalık sınıflarda eğitim veriliyor olması gibi etmenler nedeniyle öğretimin etkinliğini artırabilmek için öğrencilerin öğrenme stillerinin bilinmesi ve derslerin öğrencilerin öğrenme stillerine uygun olarak düzenlenmesi önemlidir. Bu bağlamda yapılan bu araştırmada tıp fakültesi öğrencilerinin ders çalışma stratejileriyle öğrenme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan bu araştırmada tıp fakültesi öğrencilerinin öğrenme stilleri ve ders çalışma stratejilerinin incelenmesi için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 2014 - 2015 eğitim-öğretim yılında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören 54’ü kız, 25’i erkek öğrenci olmak üzere toplam 79 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Öğrencilerin öğrenme stilleri dağılımlarına bakıldığında 37 öğrencinin ayrıştıran, 26 öğrencinin özümseyen, 9 öğrencinin değiştiren ve 7 öğrencinin yerleştiren öğrenme stiline sahip olduğu görülmektedir. Öğrenme stilleriyle başarı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülmüştür. Ders çalışma stratejilerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek üzere yapılan Mann Whitney U testinin sonuçlarına göre; tutum, motivasyon, zaman, konsantrasyon, bilgi, ana fikir, çalışma, kendini test ve test strateji alt boyutların anlamlı farklılık olmadığı fakat kaygı alt boyutunda kızlarla erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Öğrencilerin öğrenme stilleriyle ders çalışma stratejileri arasındaki ilişki incelendiğinde sadece test stratejileri alt boyutunda öğrenme stilinin ders çalışma stratejisine etki ettiği görülmüştür. Öğrencilerin kendi öğrenme stillerini ve ders çalışma stratejini bilmeleri onların akademik başarılarını katkı sağlayabilir. Bu yüzden öğretim elemanlarının bu konu hakkında bilgilendirilmesi onların ders içi uygulamalarını gözden geçirmelerine ve her öğrenme stiline uygun ders sunmaya gayret etmelerine yardımcı olabilir.

Üniversite Öğrencilerinin Oyun Oynama Alışkanlıklarının Uzamsal Becerilerine Etkisi

Kürşat Volkan ÖZCAN, Murat AKBAY ve Türkan KARAKUŞ

Bu çalışmanın amacı teknoloji kullanımının yaygınlaşması ve bilgisayar ortamlarında görselliğin artmasının uzamsal beceriye olan etkisini incelemektir. Bu amaçla iki farklı üniversitede öğrenim gören 108’i kadın, 92’si erkek toplam 200 öğrenciden veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak demografik bilgilerin toplandığı ve Zihinsel Döndürme Testi (ZDT) ile Uzamsal Görselleştirme Testini (UGT) içeren üç bölümlük bir form kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, uzamsal beceri ile bilgisayar kullanma deneyimi ve oyun oynama deneyimleri arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Uzamsal becerinin geliştirilmesine yönelik birçok yöntem bulunduğu ve akademik başarı da dâhil olmak üzere birçok beceriye etkisi olduğu için bu becerinin geliştirilmesinin önemli olduğu söylenebilir.

The Use of User Centered And Model Based Approaches in The Solution of Usability Problems of Web Interface

Kürşat Volkan ÖZCAN, İdris GÖKSU, Engin KURŞUN

As the computers are included in our daily lives more and more, the importance of comfortable and easy usage of interfaces in computer media has been increasing day by day. There are different approaches which are used to evaluate the usability of these interfaces. The aim of this study is to investigate the effect of the data obtained by applying the user centered and model based approaches on usability in terms of the solution of usability problems that the web interface has. Within this context, with the help of 12 academicians who work at Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine, the user centered approach was conducted on “Faculty of Medicine Assessment and Evaluation” system. The data obtained from CogTool was used for Model Based approach. As a result of this study, it was concluded that both approaches increased the usability, but when they were used separately, they were incompetent to diagnose some of the usability problems. In the light of these results, it can be said that the use of both models together can contribute increasing usability much more.

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Uygulanan Çoktan Seçmeli Sınavların Betimsel Analizi

Kürşat Volkan ÖZCAN, Yunus AYDOĞAN, İsmail BULUT

Tıp eğitiminde öğrenme hedeflerine ulaşmadaki durumların belirlenmesi için değerlendirme ve bu değerlendirmenin sağlıklı yapılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerine uygulanan çoktan seçmeli sınavların analizlerinin yapılarak sınavlarda kullanılan maddeler hakkında ilgili geri dönütler vererek daha nitelikli bir ölçme değerlendirme yapılmasına katkı sağlamaktır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesinde 2013 – 2014 Güz öğretim yılında Dönem 1, 2 ve 3‟üncü sınıf öğrencilerine uygulanan 11 kurul sonu teorik değerlendirme sınavı ve bu sınavlarda kullanılmış 941 madde bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Araştırma modeli olarak “tarama modeli” kullanılmıştır. Araştırma kapsamında sınavların çarpıklık katsayıları, maddelerin güçlük indeksleri, ayırt edicilik indeksleri ve doğru cevap seçenek dağılımları hesaplanmıştır. Madde ve test analizleri yapılan 11 kurul sonu değerlendirme sınavının çarpıklık katsayılarının genel itibariyle 0‟ın altında, güçlük düzeylerinin ise 0,64 seviyesinde olduğu görülmüştür. İncelenen testlerde kullanılan maddelerin % 62‟lik bir diliminin 0,29 ile 0,79 güçlük indeks aralığında yer aldığı belirlenmiştir. Ayrıca maddelerin doğru cevap seçenek dağılımları incelendiğinde ise doğru cevabının seçeneklere eşit dağılmadığı görülmüştür. Tıp Fakültesinde kurul sonu değerlendirme sınavlarında kullanılan, güçlük düzeyleri çok düşük ve çok yüksek maddeler üzerinde düzeltmeler yapılması daha nitelikli ölçme araçlarının oluşmasına imkân sağlayabilir. Ayrıca öğretim elemanlarının ölçme ve değerlendirme alanında verilecek bir eğitimle daha etkin değerlendirme yapılması sağlanabilir.

Çoktan Seçmeli Testlerin Dekoratif Resimlerle Desteklenmesinin Testin Puanına ve Tamamlanma Süresine Etkisi

Kürşat Volkan ÖZCAN, İdris GÖKSU, Selçuk KARAMAN

Bu çalışmanın amacı, çoktan seçmeli sorularda bulunan dekoratif resimlerin öğrencilerin akademik başarılarına ve soru çözme hızlarına etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemi Tokat ilinde özel bir öğretim kurumunda ortaokul düzeyinde öğrenim gören 213 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak geçmiş yıllarda seviye belirleme sınavlarında sorulmuş 15 çoktan seçmeli soru kullanılmıştır. Çalışmada kontrol grubuna bu sorular ilk halleriyle yöneltilmiştir. Deney gurubuna ise aynı sorular, sorularda yer alan dekoratif resimlerden arındırılmış bir halde sunulmuştur. Elde edilen bulgular incelendiğinde genel olarak estetik nedenlerle eklenmiş olan dekoratif resimlerin çoktan seçmeli testlerde soruların doğru cevaplanma oranlarına ve testin tamamlanma hızına doğrudan etki etmediğini görülmüştür.

Türkiye’de Öğretim Tasarımı Modelleriyle İlgili Yapılmış Çalışmalar

İdris GÖKSU, Kürşat Volkan ÖZCAN, Recep ÇAKIR, Yüksel GÖKTAŞ

Bu araştırmanın amacı, öğretim tasarımı modelleriyle ilgili yapılmış çalışmaları; tercih edilen öğretim tasarımı modeli, araştırma yöntemi, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi, modellerin uygulama alanı ve modellerle ilgili üzerinde durulan değişkenler bakımından incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2003 - 2012 yılları arasında SSCI kapsamındaki dergilerde ve ULAKBİM veri tabanlarında dizinlenen dergilerde yayınlanmış Türkiye adresli makaleler ile YÖK tez bankasında yayınlanmış tezler oluşturmaktadır. Bu kapsamda 43 makale ve 19 teze ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye adresli araştırmalarda en fazla tercih edilen modeller sırasıyla “ADDIE”, “ARCS”, “Dick ve Carey”, “Gagne ve Briggs” ve “ASSURE” olduğu görülmüştür. Elde edilen bulguların öğretim tasarımı çalışmalarının birçok boyutunu yansıtması açısından, bu alanda çalışan araştırmacıların ve eğitimcilerin öğretim tasarımıyla ilgili farklı bakış açılarıyla değerlendirme yapmalarına yardımcı olacağı düşünülmektedir.